Nieuw – Professionele gespreksvoering met de cliënt met NAH

Werken met mensen met niet-aangeboren hersenletsel (NAH) vraagt om gespecialiseerde communicatievaardigheden. Cognitieve veranderingen, tragere informatieverwerking, prikkelgevoeligheid en veranderingen in sociaal-emotioneel functioneren maken dat reguliere gespreksvoering niet altijd aansluit. Dit kan leiden tot misverstanden, spanning of vastlopende gesprekken, zowel individueel, in groepssituaties als in contact met familie en naasten.

In deze praktijkgerichte training leren begeleiders hoe zij hun communicatie en gespreksstijl effectief kunnen afstemmen op de mogelijkheden en beperkingen van cliënten met NAH.

In het eerste deel staat inzicht centraal: wat doet NAH met communicatie, gedrag en informatieverwerking, en hoe voorkom je overvraging? In het tweede dagdeel ligt de focus op verdieping en toepassing: omgaan met weerstand, groepsdynamiek, systeemgesprekken en complexe praktijksituaties.

De training combineert actuele kennis over NAH met direct toepasbare gesprekstechnieken, casuïstiek, reflectie en praktische oefeningen. Deelnemers vergroten hun professionele handelingsrepertoire, leren spanningsvolle gesprekken beter begeleiden en ontwikkelen meer vertrouwen in communicatie met deze complexe doelgroep.

Inhoud van de cursus

Deze cursus is bedoeld als een praktische verdiepingsslag in communicatief handelen. Je werkt aan jouw rol als professionele gesprekspartner en leert gesprekken bewuster voeren en sturen in uiteenlopende situaties.

Een belangrijk kader in deze cursus is het communicatiemodel van Schulz von Thun (de vier communicatieaspecten). Je leert communicatie herkennen en analyseren vanuit:

de zakelijke inhoud;
de relatieboodschap;
de zelfonthulling;
het appèl.

Dit model helpt je inzicht te krijgen in waar communicatie ontspoort en op welk niveau je kunt ingrijpen. Je oefent met het herkennen van deze communicatieaspecten bij cliënten met NAH en leert hoe je jouw communicatie hier doelgericht op afstemt.

Daarnaast werken we met gespreksniveaus en besteden we veel aandacht aan:

actief luisteren en luisterhouding;
het verschil tussen luisteren, horen en begrijpen;
het bewust kiezen van jouw interventies in een gesprek;
het voorkomen van onbedoelde escalatie door taalgebruik, non‑verbale communicatie of timing.

Tijdens de cursus is er aandacht voor:

communicatieaspecten en factoren die gesprekken beïnvloeden bij mensen met NAH;
verschillende vormen van communicatie en hun effect op de ander;
het afstemmen van jouw communicatie op cognitieve belastbaarheid en verwerkingsmogelijkheden van de cliënt;
het herkennen van signalen van miscommunicatie, onbegrip of oplopende spanning;
professioneel omgaan met weerstand en emotie in gesprekken;
gespreksvoering in individuele gesprekken, zoals begeleidings‑ en voortgangsgesprekken;
gespreksvoering in de groepssetting, met aandacht voor groepsdynamiek, structuur en veiligheid (voor een vervolg verwijzen we naar Effectief begeleiden van de cliënt in de groep)

Communicatie met familie en naasten

In de praktijk vinden gesprekken zelden plaats met alleen de cliënt. Familie en andere naasten spelen een belangrijke rol en brengen hun eigen perspectief, zorgen en verwachtingen mee. Zij realiseren zich niet altijd wat de gevolgen van hersenletsel zijn voor communicatie, gedrag en belastbaarheid.

In deze cursus besteden we daarom expliciet aandacht aan:

communiceren met familie en naasten van cliënten met NAH;
omgaan met uiteenlopende belangen en perspectieven in gesprekken;
het professioneel hanteren van spanning, emotie of weerstand in familiegesprekken;
het bewaken van jouw rol en positie, met behoud van betrokkenheid én professionele afstand;
het afstemmen van communicatie tussen cliënt, familie en begeleiding.

Je oefent met situaties waarin cliënt en systeem samen aan tafel zitten, zowel individueel als in groeps- of teamcontext.

Werkwijze

Tijdens de cursus werk je met eigen casuïstiek en oefen je met concrete praktijksituaties uit je dagelijkse werk.

De cursus is interactief en praktijkgericht:

korte theoretische kaders rondom communicatie, Von Thun en gespreksniveaus;
analyse van eigen praktijksituaties;
oefenen met gesprekken en rollenspellen;
gerichte feedback en gezamenlijke reflectie.

Leeropbrengst

Na afloop van deze cursus:

heb je meer inzicht in communicatieprocessen bij cliënten met NAH;
herken je communicatieaspecten die van invloed zijn op het verloop van gesprekken;
stem je jouw manier van communiceren bewuster af op cliënt en context;
voer je gesprekken gestructureerder, doelgerichter en met meer rust;
beschik je over een breder handelingsrepertoire in zowel individuele als groepsgesprekken;
ben je beter toegerust om gesprekken met familie en naasten professioneel te begeleiden.